حکایت قهرمانی ناصرآقا، از عیدگاه تا سکوی جهانی
عاطفه چوپان| آبان ماه پارسال بود که با پیگیری ۴ ساله فدراسیون کشتی، پنجم شهریورماه همزمان با زادروز جهان پهلوان غلامرضا تختی، به عنوان روز ملی کشتی در تقویم رسمی کشور به ثبت رسید و این امر بهانهای شد تا در اولین سال از این نامگذاری به سراغ یکی از پهلوانان و نامآوران ورزش کشتی در محله حجاب برویم.
ناصر رحیمزاده متولد سال ۱۳۳۲ در محله عیدگاه مشهد، معلم بازنشسته و قهرمان کشتی در رده سنی پیشکسوتان است و کسب افتخارات بسیاری از جمله چندین عنوان قهرمانی کشوری و مدال طلا و برنز جهان در رشته کشتی را در کارنامه خود دارد. قهرمانی که روحیه پهلوانی او باعث شد ساعتی را پای حرفهایش بنشینیم.
لحظهای بیکار نبودم
در سال ۱۳۳۲ و در خانوادهای با توان اقتصادی متوسط و بسیار پرجمعیت همراه با ۱۰ برادر و خواهر دیگر در محله عیدگاه مشهد متولد شدم، از همان بچگی بسیار پرانرژی بودم و روحیه ظلمستیزی در من جریان داشت، از ۸ سالگی یک روز را بدون فعالیت نگذراندم و البته به هیچوجه برای کشتی و دعوا و شوخی سراغ بچههای کوچکتر از خودم نرفتم، اما همیشه برای کشتی گرفتن با بزرگتر از خودم آماده بودم.
کشتی را از زمینهای خاکی عیدگاه شروع کردم و در ۱۲ سالگی با جوانان ۱۷ و ۱۸ ساله محله، کشتی میگرفتم. بعدها کشتی را در مقطع دبیرستان نه چندان حرفهای، اما پیوسته دنبال کردم و به سراغ ورزشهای دیگری مثل والیبال، هندبال و بسکتبال نیز رفتم، اما از آنجا که به دلیل وضعیت اقتصادی خانواده پا به پای پدر در دباغی کار میکردم، با وجود علاقه زیاد به ورزش، هیچگاه فرصتی برای دنبالکردن هیچ یک از ورزشهای مورد علاقه خود به صورت مستمر و حرفهای نیافتم.
بعد از خدمت سربازی و در سال ۱۳۵۶، ۳ کار با عنوانهای اپراتور اورژانس، بهدار در شهرستان تربت حیدریه و معلم تربیتبدنی به من پیشنهاد شد. حقوق معلمی از همه کمتر بود، اما از آنجاییکه معلمی را دوست داشتم، بیدرنگ آن کار را پذیرفتم و خوشحال بودم که حالا میتوانم با آسودگی خاطر، علاقه دیرینهام را که کشتی بود، دنبال کنم.
از آن پس روزهای من در دبیرستان پسرانه و شبهایم در سالن کشتی میگذشت و در سال ۱۳۶۵ به پیشنهاد مرحوم «استاد نوذری» که ۲۵ سال دبیری هیئت کشتی استان را در کارنامه خود داشت و از مردان نیک روزگار خود بود، مربیگری را همراه با مرحوم «جعفر موسوی» در سالن کشتی ۲۲ بهمن الندشت آغاز کردم.
دهه ظهور قهرمانان بنام
در آن سالها در کنار مرحوم «جعفر موسوی» که یکی از بزرگان کشتی آن زمان بود، در سالن ۲۲ بهمن در محله الندشت تمرین و مربیگری میکردم و به یاد دارم که رسول خادم، امیررضا خادم، پهلوان حمید قشنگ، امیر توکلیان، مجید خدایی و ... همگی از استعدادهای آن دوره و قهرمانان جهان بودند.
مدتی بعد، از مرحوم موسوی جدا شدم و هر یک در ناحیهای مجزا به مربیگری پرداختیم که به دلیل این جدایی ماحصل آن سالها، تنها تربیت ۲ قهرمان بزرگ به نامهای رضا صفایی و ناصر زینلنیا شد. ۸ سال بعد که ما دوباره کار مربیگری را با یکدیگر از سر گرفتیم قهرمانانی، چون مرتضی و مصطفی علیزاده، مهدی بهابسته، رضا رمضانزاده، جواد راسخی، جواد محمدپور، حسین رستگار مقدم، مهدی یکه و ... وارد دنیای کشتی شدند.
تا پیش از بازنشستگی به فکر مسابقات نبودم، اما بعد از آن و در سال ۱۳۸۷ به سبب تمرینهای شبانهروزی و آمادگی جسمانی بالا با آسودگی خاطر در مسابقات متعددی در رده پیشکسوتان شرکت کردم.
در آن سالها من اولین کشتیگیری بودم که توانستم بدون وقفه، ۶ مدال کشوری در مسابقات کشتی پیشکسوتان استان کسب کنم، درباره مسابقات جهانی متأسفانه، چون هزینه این مسابقات را باید خودم پرداخت میکردم، زیاد امکان شرکت در آن مسابقات میسر نشد و تنها یک بار در سال ۱۳۸۸ در مسابقات قهرمانی کشتی پیشکسوتان جهان در کشور آنکارا شرکت و مقام سوم را کسب کردم و یک بار نیز در سال ۱۳۹۵ در مسابقات قهرمانی کشتی جهان در یونان با شکست کشتیگیر کشور میزبان، کشتیگیر کشور آمریکا و همچنین نماینده روس در آن مسابقات که قهرمان المپیک نیز بود توانستم به مقام نخست جهان دست پیدا کنم و پرچم پرافتخار ایران را به اهتزاز درآورم که از این حیث این قهرمانی برایم بسیار بااهمیت بود.

این روزهای کشتی
کشتی خراسان رضوی ظرفیت بالایی دارد و مربیان زبده و فهیمی در این استان و در این رشته فعالیت میکنند، اما متأسفانه عیب کشتی استان ما این است که برخی مربیان شاگردان مربیان دیگر را با عنوانهای مختلف به خود جذب میکنند و فاجعه بزرگ کشتی ما از همینجا رقم میخورد.
در واقع ورزشکاران رشته کشتی، انسانهای ساده و سالمی هستند و در واقع شاگردان مانند موم در دستان مربی هستند و به طور طبیعی زمانی که مربی یک کشتیگیر را به این روش به خود جذب میکند، کشتیگیر را به انحراف میکشد و این برای ورزش پهلوانی کشتی که اخلاق در آن حرف اول را میزند خوب نیست.
مسئله دیگر ضعف کشتی استان است که باعث میشود کمی از این موضوع آسیب ببینیم. در کشتی هیچ حد وسطی وجود ندارد یا یک فرد وارد دنیای کشتی میشود و در همه حوزههای فعالیت خود از جمله کار و تحصیل و زندگی، انسان بسیار موفقی است و یا به طور کلی از هدف اصلی بازمانده و به انحراف کشیده میشود. زمانی که کشتیگیر به فکر مطرح کردن خود باشد و از هدف اصلی که تلاش زیر پرچم کشتی است باز بماند این انحراف نیز به وجود میآید؛ بنابراین یک واقعیت در دنیای کشتی وجود دارد و آن هم این است که تا زمانی که فرد به فکر آینده کشتی است، موفق خواهد بود، اما وقتی به فکر مطرح کردن خود بیفتد به انحراف کشیده میشود.
۲۵ سال هم محلهای
از سال ۱۳۷۲ که تعاونی فرهنگیان به ساخت و ساز در منطقه حجاب پرداخت در این محله ساکن شدیم. آن سالها هنوز در بولوار حجاب اینگونه ساخت و ساز نشده بود و ما جزو اولین کسانی بودیم که به این محله آمدیم، در آن سال من در منطقه فداییان اسلام مشغول مربیگری کشتی و تدریس تربیت بدنی بودم، اما پس از اینکه به این محله نقل مکان کردیم با توجه به دوری راه به منطقه دانشجو منتقل شدیم و مربیگری و تعلیم ورزش را در آنجا از سر گرفتم.
از ۲۵ سال پیش تاکنون نیز در سالن ورزشی باقرزاده مشغول به آموزش هستم. در سال ۱۳۶۱ ازدواج کردم، ۲ پسر و یک دختر دارم که هیچکدام در حوزه کشتی فعالیتی ندارند. البته یکی از پسرانم علاقه زیادی به کشتی داشت و وقتی کوچک بود در کشتی فرنگی نونهالان، مقام سوم کشور را به دست آورد و پس از آن نیز در وزن ۴۲ کیلوگرم نوجوانان نیز به مقام نخست کشور دست یافت، اما یکباره کشتی را کنار گذاشت. با این وجود فرزندان صالحی دارم.
چرا که در زندگی همیشه با تکیه و اعتقاد به این موضوع که «از هر دست بدهی، از همان دست میگیری» زندگیام را گذراندهام و معتقدم که ما در همین دنیا نتیجه اعمال نیک و بد خود را خواهیم دید و داشتن چنین خانواده خوبی را از الطاف خدا میدانم. همسرم نیز در ۳۰ سال زندگی مشترک، کمبودهایی را که در اثر حضور من در مأموریتهای پی درپی مربیگری و در نتیجه حضور نداشتن در خانه متوجه خانوادهام شده، با زحمت بیدریغ و طاقتفرسا جبران کرده است و من این زحمات را به هیچ عنوان و تحت هیچ شرایطی نمیتوانم جبران کنم.

تلخ و شیرین کشتی
به طور قطع کسب مدال جهانی در هر سن و جایگاهی برای هر انسانی بسیار شیرین است، اما واقعیت این است که شیرینی این مدالها کوتاهمدت بوده و مدال حقیقی آن است که جامعه کشتی بر گردن من بیندازد. احترام، اعتبار، کسب موفقیت توسط شاگردانم و مسائلی از این دست هستند که شیرینترین اتفاقات را برای من به عنوان یک کشتیگیر و مربی رقم میزنند.
اکنون اکثر مدالهای من در انباری منزلم است چرا که طی کردن مسیر برای رسیدن به قهرمانی بسیار شیرینتر از لحظه قهرمانی است و اتفاقاتی که در این راه میافتد و شخصیت آدمی را میسازد، ارزشمند است. در یک کلمه باید گفت افتخار ما اعتبار ماست و نه هیچ چیز دیگر.
با وجود اینها، تلخیها متأسفانه کم نیست، گرچه من پس از مرحوم «جعفر موسوی» بیشترین قهرمانان جهان در رشته کشتی را تربیت کردم، اما یک خسته نباشید از طرف دست اندرکاران این ورزش نشنیدم. متأسفانه این روزها ارزشها در جامعه ما عوض شده و چیزهای دیگر جای عملکرد خوب و شایستهسالاری را گرفته است و این موضوع برای من در دنیای ورزش و کشتی اتفاق بسیار تلخی است. اکنون بیشتر ورزشکارانی که مناعتطبع به خرج داده و سراغ مادیات نرفتهاند این روزها زندگی را به سختی میگذرانند و هیچ کس هم به فریاد آنها نمیرسد، این در حالی است که ورزشکاران سایر کشورها از امکانات رفاهی خوبی برخوردار هستند.
سن ورزشی من ۳۰ سال است
فدراسیون کشتی از سال گذشته مسابقات را برای سنین بالای ۶۰ سال ممنوع اعلام کرد و این در حالی است که هم اکنون نزدیک به ۱۰ هزار پیشکسوت پویا و فعال در این رشته وجود دارد که برای شرکت در مسابقات آماده هستند. من مخالف این طرح هستم، زیرا نمیشود به علت چندین آسیبدیدگی و با یک نسخه کلی مسابقات را برای همه پیشکسوتان ممنوع اعلام کرد.
مطابق تست آمادگی جسمانی که دادم، سن ورزشی من ۳۰ سال تخمین زده شده است. با این حال چرا باید با این سطح آمادگی از مسابقات باز بمانم؟ انتقاد من به عملکرد فدراسیون کشتی نیست بلکه به عملکرد مدیران در سطح استانی است، زیرا ظرفیتهای بسیار خوبی در حوزه ورزش کشتی در استان وجود دارد که مسئولیت خود در کشتی استان را نیز به خوبی نشان دادهاند و برای این ورزش دلسوز هستند. همچنین جوانان مستعد زیادی در خطه مربیگری وجود دارند که در حیطه تربیتبدنی بسیار فعال و زحمات زیادی کشیدهاند؛ بنابراین با چنین ظرفیت بالایی چنانچه دست به دست هم دهیم میتوانیم کشتی استان را به روزهای اوج خود بازگردانیم.

کشتی، ورزشی برای سلامتی جسم و روح
توصیه من به همه جوانان این است که اگر فکر میکنند مستعد ورزش کشتی هستند و از طرف دیگر میتوانند سختیها و خطرات این ورزش را تحمل کنند این ورزش را دنبال کنند. کشتی، ورزش بسیار سختی است و از هر ۱۰ هزار نفر در یک شهر شاید یک نفر قهرمان شود، ولی آرزوی من در این رشته این است که قهرمان اخلاق باشم.
ورزش کشتی اگر توأم با اخلاق باشد، بسیار پرسود است. کشتی، ورزشی بسیار اخلاقمدارانه است و وقتی اخلاق با انرژی زیاد و بدن ورزیده همراه شود، پیشرفت در همه حوزهها را برای فرد به دنبال خواهد داشت. همانطور که مرحوم تختی میگوید آینده از آن کسی است که سختی بیشتری بکشد. اگر کسی به طرف کشتی بیاید شاید از نظر مادیات ضررکند، اما جسم بسیار سالمی خواهد داشت و کشتی میتواند بهترین ورزش برای سلامت جسم و روح باشد. همانطور که در من نیز تأثیر زیادی داشته است و من با ۶۵ سال سن مانند یک جوان ۳۰ ساله سالم هستم و شاگردانی دارم که قدردان من هستند و این موضوع برای من بهترین اتفاق در این ورزش است.
*این گزارش چهارشنبه ۷ شهریور ۹۷ در شماره ۳۰۴ شهرآرامحله منطقه ۱۰ چاپ شده است.
